Trong tình yêu, sự quan tâm và chia sẻ đối với người mình yêu là điều hết sức cần thiết. Nó nuôi dưỡng sự bền vững cho tình yêu. Nhưng khi sự quan tâm đến mức thái quá, trở thành sự kiểm soát thì sẽ phản tác dụng. Vậy làm thế nào để kiểm soát tình yêu trong giới hạn và thoát khỏi sự kiểm soát trong tình yêu khi vượt quá giới hạn? Hãy theo dõi cuộc trò chuyện của MC Thảo Vân và TS Khuất Thu Hồng trong chương trình Chuyện đêm muộn.

MC Thảo Vân: Chị có phải là một người thích kiểm soát trong tình yêu không?

TS Khuất Thu Hồng: Tôi nghĩ là không.

MC Thảo Vân: Chị có phải là một người bị kiểm soát trong tình yêu không?

TS Khuất Thu Hồng: Tôi đã từng bị kiểm soát trong tình yêu rồi, và kiểm soát khá chặt.

MC Thảo Vân: Theo chị thì tình yêu có nên kiểm soát không?

TS Khuất Thu Hồng: Theo tôi thì không. Trong tình yêu chúng ta nên nói đến sự cam kết và trách nhiệm hơn là kiểm soát. Nhiều người thường nghĩ yêu là phải giám sát, sở hữu, nhưng tất cả những khái niệm đó đều đi ngược lại với một tình yêu thực sự.

MC Thảo Vân: Có nhiều người cho mình quyền được kiểm soát trong tình yêu và ngược lại cũng có người lại cảm thấy rất hạnh phúc khi được kiểm soát, bao bọc đúng không chị?

TS Khuất Thu Hồng: Đúng vậy. Chúng ta nhiều khi nhầm lẫn sự quan tâm và trách nhiệm với sự kiểm soát, đặc biệt là những người trẻ. Họ nghĩ rằng vì anh ấy/cô ấy rất yêu mình nên mới có sự quan tâm như vậy, nhưng quan tâm khác hoàn toàn với kiểm soát. Kiểm soát ở đây thể hiện quyền lực của một người đối với người kia, và nó sẽ bóp chết tình yêu.

khuat-thu-hong
TS Khuất Thu Hồng – Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển xã hội.

MC Thảo Vân: Theo chị thì khi nào một tình yêu có bóng dáng của sự kiểm soát ở trong đó?

TS Khuất Thu Hồng: Có rất nhiều biểu hiện, ví dụ như luôn luôn kiểm soát về giờ giấc: “Anh/em đi đâu vào giờ đó?”, “Đi đến bao giờ thì về?” hoặc hơn nữa là cấm đoán: “Anh/em không được đi đến chỗ này; không được mặc áo này; không được gặp người này…”. Có rất nhiều cung bậc khác nhau của sự kiểm soát mà đôi khi rất tế nhị chúng ta không nhận ra, nhưng cũng có khi lại bộc lộ rõ ràng và có thể gây nên những phản ứng khó chịu. Ranh giới giữa sự kiểm soát và quan tâm đôi khi rất mong manh, nếu chúng ta không nhận ra từ ban đầu thì rất dễ lọt vào cái lưới của sự kiểm soát ấy và khi đã quen rồi thì vượt ra rất khó.

MC Thảo Vân: Chị có nói là chị đã từng bị kiểm soát, vậy cái “đã từng” đó là như thế nào?

TS Khuất Thu Hồng: Khi đó thì tôi còn rất trẻ và có một mối tình nho nhỏ. Trong tình cảm đó ban đầu tôi cảm thấy mình được chiều chuộng vô cùng, rất hạnh phúc và tuyệt vời nhưng dần dần thì tôi cảm thấy ngột ngạt. Có thể đối phương cho rằng đó là tình yêu nhưng họ không biết rằng cách họ áp đặt, kiểm soát mình như vậy chỉ đẩy mình xa họ mà thôi.

MC Thảo Vân: Làm thế nào để một người nhận ra rằng họ đang kiểm soát khi yêu?

TS Khuất Thu Hồng: Để nhận ra điều này cũng không dễ, bởi nó diễn ra rất từ từ. Một lúc nào đó nếu chúng ta có cảm giác gì đó gờn gợn thì chúng ta hãy tự suy nghĩ xem từ ngày mình yêu hay chung sống với anh/cô ấy, mình đã thay đổi như thế nào, những thói quen tốt của mình có bị thay đổi hay không, tự do của mình có bị ảnh hưởng hay không… Khi bước vào một mối quan hệ chúng ta cũng thay đổi bản thân để phù hợp với người mình yêu, nhưng sự thay đổi đó phải là tích cực.

tinh-yeu-kiem-soat

MC Thảo Vân: Chị có nói là các bạn trẻ thường hay nhầm lẫn, còn những người lớn, với nhận thức và trải nghiệm của họ thì họ nhận ra phải không chị, hay còn lý do gì khác?

TS Khuất Thu Hồng: Dần dần thì người bị kiểm soát sẽ nhận ra, nhưng vấn đề là chúng ta có dám vượt ra khỏi sự kiểm soát đó không, có dám thể hiện mình, sống đúng là mình bên cạnh người mình yêu một cách bình đẳng không, hay là chúng ta không đủ khả năng, dũng cảm vượt qua sự kiềm tỏa đó. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào quan hệ giữa hai người, tính cách của bạn và khả năng bạn làm chủ bản thân mình.

MC Thảo Vân: Theo những gì các chị đã nghiên cứu thì số lượng các cặp đôi có tính chất của sự kiểm soát trong tình yêu có nhiều không?

TS Khuất Thu Hồng: Tôi sợ là cũng nhiều, nếu chúng ta xét đến rất nhiều khía cạnh của sự kiểm soát. Đặc biệt là trong đời sống vợ chồng, thậm chí nó dẫn đến những mâu thuẫn, bạo hành, bạo lực… Những số liệu thống kê đã chỉ ra hậu quả của sự kiểm soát quá mức thể hiện thành bạo lực, chẳng hạn như nghiên cứu quốc gia vào năm 2010 cho thấy gần 60% phụ nữ đã từng bị bạo hành bởi chồng, có thể bạo hành bằng lời nói, bạo hành về thể chất, kinh tế, tình dục… Những biểu hiện rất rõ của bạo hành chính là sự kiểm soát và khi sự kiểm soát bị thách thức thì nó xảy ra bạo hành. Đó là câu chuyện về sự kiểm soát mà tôi nghĩ rất nghiêm trọng, không nhẹ nhàng, đơn giản như chúng ta nghĩ. Tôi nghĩ nếu còn hy vọng thì việc cần làm là phải trao đổi thẳng thắn để điều chỉnh mối quan hệ tốt đẹp hơn.

MC Thảo Vân: Phải chăng một trong những nguyên nhân dẫn đến sự kiểm soát là chúng ta bị phụ thuộc đúng không chị? Có thể là phụ thuộc về kinh tế, về tình cảm…?

TS Khuất Thu Hồng: Đúng, đó là một điều rất quan trọng. Chúng ta phải xác định là khi bước chân vào một mối quan hệ thì đừng bao giờ nghĩ đến chuyện lợi dụng, nhờ vả hay dựa dẫm vào người kia. Vì như vậy chúng ta đã đặt mình vào mối quan hệ phụ thuộc, nó làm mình mất đi tự chủ. Một người tự tin thì người đó sẽ hấp dẫn, duyên dáng. Còn một người không tự quyết định được bất cứ điều gì thì đến một ngày người được quyết định cũng sẽ cảm thấy rất chán, mệt mỏi vì mọi gánh nặng của sự quyết định đều đè lên vai họ.

Nền móng của tình yêu là sự tin cậy, tôn trọng, là mang hạnh phúc và sự thăng hoa đến cho nhau chứ không phải kiểm soát, kìm giữ. Chẳng có thiên đường hạnh phúc nào chờ đợi phía trước khi mối quan hệ hiện tại của bạn không còn là tình yêu mà chỉ là sự giam hãm, kìm kẹp.

Advertisements